مقایسه کامل اندروید N (نوقا) و اندروید ۶ مارشمالو: تحلیل تغییرات و ویژگی‌های کلیدی

سیستم‌عامل اندروید به عنوان پرطرفدارترین پلتفرم موبایل در جهان، همواره در حال تحول و پیشرفت است. مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید 6 مارشمالو گوگل، یکی از مهم‌ترین موضوعات برای کاربران و علاقه‌مندان به تکنولوژی در سال ۲۰۱۶ بود. این مقایسه به ما کمک می‌کند تا درک عمیقی از مسیر توسعه اندروید و تغییرات بنیادین پیدا کنیم. گوگل با معرفی اندروید نوقا (که در زمان توسعه با نام رمز Android N شناخته می‌شد)، استانداردهای جدیدی را برای تجربه کاربری تعریف کرد.

مقدمه‌ای بر نبرد نسلی اندروید

اندروید ۶.۰ مارشمالو در اکتبر سال ۲۰۱۵ با تمرکز بر بهبود تجربه کاربری و پایداری سیستم عرضه شد. این نسخه ویژگی‌های مهمی مانند Doze برای صرفه‌جویی در باتری و پشتیبانی داخلی از حسگر اثر انگشت را معرفی کرد. با این حال، کمپانی گوگل متعهد به نوآوری مداوم بود و تنها چند ماه پس از انتشار گسترده مارشمالو، کار بر روی نسخه بعدی را آغاز نمود.

در کنفرانس I/O 2016، گوگل از سومین پیش‌نمایش اندروید N رونمایی کرد. این نسخه جدید نه تنها اصلاحات ظاهری داشت، بلکه تغییرات عمیقی در معماری سیستم ایجاد کرده بود. لیست تغییرات اندروید N به بیش از ۴۰ آیتم اصلی رسید که بسیاری از آن‌ها در پشت صحنه و برای بهبود عملکرد کلی سیستم انجام شده بودند. در ادامه این مقاله جامع، به تحلیل دقیق این تفاوت‌ها می‌پردازیم.

تاریخچه انتشار و استراتژی گوگل

برخلاف سال‌های قبل که گوگل در کنفرانس I/O از نسخه جدید رونمایی می‌کرد، اولین پیش‌نمایش اندروید N در نهم مارس ۲۰۱۶ و پیش از برگزاری کنفرانس منتشر شد. این تغییر استراتژی دو هدف اصلی داشت: در اختیار قرار دادن نسخه جدید در دسترس توسعه‌دهندگان جهت هماهنگی اپلیکیشن‌ها و دریافت بازخورد گسترده کاربران پیش از انتشار نسخه نهایی.

این رویکرد جدید موجب شد تا گوگل بتواند باگ‌های سیستم را سریع‌تر شناسایی و رفع کند. نتیجه این تلاش، انتشار نسخه نهایی اندروید ۷.۰ نوقا در تابستان ۲۰۱۶ بود. پس از انتشار نهایی، مشخص شد که نام این نسخه Nougat (نوقا) انتخاب شده است، هرچند حدس و گمان‌های بسیاری درباره نام Nutella (نوتلا) وجود داشت.

مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید ۶ در رابط کاربری

یکی از بارزترین تفاوت‌ها در مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید ۶، تغییرات بنیادین در رابط کاربری و مدیریت اپلیکیشن‌ها است. گوگل در این نسخه تمرکز ویژه‌ای بر افزایش بهره‌وری و چندوظیفگی (Multitasking) داشته است.

حالت چند پنجره‌ای و تقسیم صفحه

شاید بتوان مهم‌ترین ویژگی بصری اندروید N را حالت چند پنجره‌ای (Split-Screen Mode) دانست. این قابلیت که سال‌ها در تبلت‌های سامسونگ و برخی رام‌های سفارشی وجود داشت، سرانجام به صورت بومی و رسمی به اندروید اضافه شد.

• اجرای همزمان دو اپلیکیشن: کاربران می‌توانند دو برنامه را هم‌زمان روی صفحه مشاهده کنند.
• تغییر اندازه پنجره: خط فاصل بین دو پنجره قابل تنظیم است و کاربر می‌تواند فضای اختصاصی به هر برنامه را تعیین کند.
• پشتیبانی گسترده: اکثر اپلیکیشن‌ها به صورت پیش‌فرض از این قابلیت پشتیبانی می‌کنند، مگر اینکه توسعه‌دهنده آن را مسدود کرده باشد.

این ویژگی برای تبلت‌ها و گوشی‌های با صفحه نمایش بزرگ، تحول بزرگی در افزایش بهره‌وری محسوب می‌شد. در اندروید ۶ مارشمالو، کاربران مجبور بودند برای جابجایی بین برنامه‌ها از دکمه‌های Recent Apps استفاده کنند، اما در اندروید N می‌توانستند اطلاعات دو برنامه را همزمان ببینند.

بهبود نوتیفیکیشن‌ها و پاسخ سریع

پنل نوتیفیکیشن‌ها در اندروید N متحول شد. گوگل با الهام از برخی رابط‌های کاربری دیگر، سیستمی هوشمندتر برای نمایش اعلان‌ها طراحی کرد.

• پاسخ مستقیم (Direct Reply): کاربران می‌توانستند بدون ترک برنامه فعلی، به پیام‌های دریافتی پاسخ دهند. این ویژگی برای پیام‌رسان‌هایی مانند WhatsApp و Telegram بسیار کارآمد بود.
• باندل کردن نوتیفیکیشن‌ها (Bundled Notifications): اعلان‌های یک برنامه به صورت گروهی نمایش داده می‌شدند و صفحه اعلان‌ها شلوغ نمی‌شد. کاربر می‌توانست با یک ضربه، گروه را باز کرده و جزئیات هر پیام را ببیند.
• بازطراحی Quick Settings: تنظیمات سریع دستخوش تغییرات اساسی شد. کاربران می‌توانستند بدون باز کردن پنل کامل، روی آیکون‌های WiFi یا بلوتوث ضربه زده و لیست شبکه‌های موجود را ببینند.

مقایسه عملکرد و مدیریت انرژی

در مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید ۶، بخش مدیریت باتری و بهینه‌سازی عملکرد جایگاه ویژه‌ای دارد. اندروید مارشمالو با معرفی قابلیت Doze تحولی ایجاد کرد، اما اندروید N آن را به سطح بالاتری رساند.

ارائه Doze در اندروید مارشمالو

اندروید ۶ اولین نسخه‌ای بود که قابلیت Doze را معرفی کرد. این سیستم زمانی فعال می‌شد که گوشی برای مدت زمان طولانی ثابت می‌ماند و صفحه نمایش خاموش بود. در این حالت، فعالیت‌های پس‌زمینه اپلیکیشن‌ها محدود می‌شد تا باتری حفظ شود. این ویژگی موثر بود، اما محدودیت داشت: فقط زمانی کار می‌کرد که گوشی روی میز یا در کیف باشد.

توسعه Doze در اندروید N

گوگل در اندروید N قابلیت Doze را بهبود بخشید و آن را به حالت «Doze on the Go» یا «Doze در حرکت» ارتقا داد. در نسخه جدید، سیستم عامل قادر بود حتی زمانی که گوشی در جیب یا کیف کاربر در حال حرکت است، فعالیت‌های پس‌زمینه را محدود کند.

این بدان معناست که محافظت از باتری نه تنها در زمان خواب کاربر، بلکه در طول روز و در زمان‌هایی که صفحه نمایش خاموش است نیز ادامه دارد. این تغییرات باعث شد تا شارجدهی دستگاه‌های اندرویدی در نسخه N به‌طور قابل توجهی افزایش یابد.

تغییرات در منوی تنظیمات و شخصی‌سازی

منوی تنظیمات در اندروید همواره یکی از بخش‌هایی بوده که نیاز به بازنگری داشت. در مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید ۶، شاهد تغییرات عمیقی در ساختار این منو هستیم.

• طراحی منوی همبرگری: یک پنل جانبی جدید به منوی تنظیمات اضافه شد که دسترسی سریع به بخش‌های پرکاربرد را ممکن می‌ساخت.
• اطلاعات پیشنهادی: در بالای صفحه تنظیمات، اطلاعاتی مانند مصرف داده، وضعیت باتری و حافظه باقی‌مانده نمایش داده می‌شد. این کار جست‌وجوی تنظیمات مورد نیاز را آسان‌تر می‌کرد.
• Data Saver: ویژگی جدیدی برای مدیریت مصرف اینترنت اضافه شد. کاربران می‌توانستند تعیین کنند کدام برنامه‌ها اجازه استفاده از داده در پس‌زمینه را داشته باشند و کدام‌ها محدود شوند.

امنیت و حریم خصوصی

گوگل در اندروید N لایه‌های امنیتی جدیدی را اضافه کرد. در حالی که اندروید ۶ سیستم مجوزهای پویا (Runtime Permissions) را معرفی کرده بود، اندروید N بر加固 (Hardening) سیستم تمرکز کرد.

یکی از ویژگی‌های مهم، بهبود در مدیریت MediaServer بود که در نسخه‌های قبلی منبع برخی آسیب‌پذیری‌های امنیتی محسوب می‌شد. همچنین، اندروید N سیستم‌عامل را در برابر آسیب‌پذیری‌های سطح پایین‌تر مقاوم‌تر ساخت. قابلیت File Based Encryption که در اندروید ۷ معرفی شد، امنیت داده‌های کاربر را در سطح فایل‌های منفرد افزایش داد، هرچند این قابلیت بیشتر در دستگاه‌های جدیدتر مانند پیکسل‌ها فعال بود.

پشتیبانی دستگاه‌ها و آپدیت‌ها

نسخه بتا اندروید N برای طیف وسیعی از دستگاه‌های نکسوس در دسترس قرار گرفت. این شامل نکسوس ۵X، نکسوس ۶، نکسوس ۶P، نکسوس ۹، نکسوس پلیر و پیکسل C می‌شد. با این حال، نکسوس ۵ و نکسوس ۷ (نسخه ۲۰۱۳) از لیست پشتیبانی حذف شده بودند که نشان‌دهنده پایان عمرOfficial این دستگاه‌ها بود.

همچنین گوگل با معرفی سیستمی جدید به نام «Seamless Updates» یا به‌روزرسانی‌های بدون درز، فرآیند آپدیت سیستم را تغییر داد. در این سیستم، گوشی دو پارتیشن سیستم دارد و آپدیت در پس‌زمینه انجام می‌شود. پس از راه‌اندازی مجدد، گوشی بلافاصله به نسخه جدید بوت می‌شود و زمان انتظار کاهش می‌یابد.

نتیجه‌گیری

مقایسه سیستم عامل اندروید N با اندروید ۶ مارشمالو نشان می‌دهد که گوگل در این نسخه بر رفع کاستی‌های اصلی کاربران تمرکز کرده بود. معرفی حالت چند پنجره‌ای، پاسخ سریع به نوتیفیکیشن‌ها و بهبود چشمگیر مدیریت باتری با Doze 2.0، اندروید ۷ نوقا را به یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌های تاریخ این سیستم‌عامل تبدیل کرد.

اندروید ۶ مارشمالو پایه‌های محکمی را با معرفی مجوزهای زمان اجرا و Doze اولیه بنا نهاد، اما اندروید N با تمرکز بر بهره‌وری و رابط کاربری، تجربه‌ای روان‌تر و کاربردی‌تر را ارائه داد. برای کاربرانی که در سال ۲۰۱۶ تصمیم به آپدیت می‌گرفتند، تفاوت‌ها به وضوح در استفاده روزانه قابل لمس بود و این نسخه مسیری بود که گوگل برای رسیدن به اندرویدهای مدرن‌تر آینده طی کرد.